Preek van de week

Echt leren luisteren

‘Laat wie oren heeft goed luisteren’, staat er aan het einde van de parabel in het evangelie dat vandaag wordt gelezen.
Wie heeft al niet de trieste ervaring meegemaakt dat de woorden die je spreekt afketsen, zoals stenen afketsen tegen de rots. 'Je mag zeggen wat je wil, ze doen toch hun zin.' Anderzijds zijn er momenten waarop je ervaart : hier wordt geluisterd, hier is aandacht, hier worden de woorden opgezogen als in een spons.
Met woorden kun je mensen kapot maken, en dikwijls doen we het zonder het te beseffen. Woorden kunnen ook als balsem zijn op de ziel en richting geven aan je leven. Ik denk in dat verband aan een man die een goed schrijver is geworden. Hij vertelt dat, toen hij 12 jaar was, de onderwijzer zijn opstel in de klas had voorgelezen. Hij had daarbij gezegd: 'ik ga geen namen noemen, maar de jongen, die dat geschreven heeft, kan schrijven. 'Die jongen kan schrijven.' Die zin is mij altijd bij gebleven, zei de man. Ik heb het geprobeerd en het is mij gelukt.

Woorden kunnen iets doen in je leven. Ze kunnen het meest wezenlijke naar boven halen, je maken tot wat je bent.
Je kunt je afvragen hoe dat komt. Dagelijks ontmoet je mensen met wie je spreekt en die geen indruk maken op je, geen sporen nalaten. Nu en dan ontmoet je iemand die wel indruk maakt en sporen nalaat en je vraagt je af hoe dat komt. Als je dit nader bekijkt, zie je dat je door de ontmoeting zelf anders bent geworden.

Dat heeft te maken met onze graad van ontvankelijkheid, openheid en luisterbereidheid; met de vruchtbare grond, waarop het zaad kan ontkiemen.

Veel mensen missen die diepgang, leven te oppervlakkig. Leven zoals de zee leeft: aan de oppervlakte veel schuim en bewegen, maar in de diepte een stilte die niet meedoet. Innerlijk zijn ze leeg, geestelijk bankroet.

Kwaliteit van leven ontdek je maar bij mensen met een binnenkant. Een auto rijdt ook niet zonder verborgen motor. Er heeft nooit echte menselijkheid bestaan zonder diepe inwendigheid. En die manifesteert zich bij mensen die een diep vertrouwen hebben dat het leven goed is, en dit ook met elkaar kunnen delen. Daarin ligt de kwaliteit van het leven.

Zo kan een gelovig mens, die het humane tot op zijn volle diepte beleeft, tot het besef komen: ik ben niet het laatste woord. Mijn leven ligt ingeweven in een dieper mysterie. Er is een woord dat groter is en dat op mij toekomt als het definitieve woord, als het woord van God.

Nu geef ik toe dat wij dikwijls zijn als die mensen uit het evangelie, die hard en gesloten zijn als asfalt op de weg. Of enthousiast maar zonder veel diepgang. Mensen met een laagje vernis, zoals het dun laagje op de rotsgrond. Bij de minste weerstand haken we af.

Daarom staan er zoveel teksten in de Schrift, die ons blijven oproepen tot luisteren, tot oplettendheid. Elk geloof begint met het luisteren.
Het gebed dat elke vrome Jood bidt, begint met de woorden: ‘Hoor, Israël'.

Wie openstaat en ontvankelijk is zal met de profeet Jesaja kunnen zeggen: ''Zoals de regen en de sneeuw de aarde doordrenkt, zo heeft het woord Gods zijn uitwerking.'' Wie luistert en oplettend is, zal een nieuwe vrijheid ontdekken, een diepere geborgenheid. Kortom, een woord waarvan je kan getuigen dat het je leven vruchtbaar maakt.

Gerard Braet o.p., Knokke


10 juli 2011 - vijftiende zondag