Liefde boven alles 

Het waren harde en angstige tijden toen Matteüs het evangelie schreef waaruit vandaag wordt voorgelezen. Sinds de moord op Jezus had hij heel wat verschrikkingen zien gebeuren. Joden zowel als christenen weigerden de staatsmacht van de Romeinse keizer te erkennen. Verzetstrijders probeerden die macht te breken. Represailles volgden elkaar op, met de verwoesting van de tempel van Jeruzalem door de Romeinen als hoogtepunt. Religieuze leiders - joden zowel als christenen - werden opgepakt, gemarteld en vermoord. Vooral de christenen – de aanhangers van de ‘gekruisigde fanaticus’ Jezus – werden gehaat. Er heerste een sfeer van vervolging.

Tegen deze achtergrond moeten we het evangelie van vandaag lezen. De woorden die Mattëus Jezus in de mond legt: "Wie vader, moeder, zoon, dochter meer liefheeft is mij niet waard," klinken hard en onaanvaardbaar. Het is duidelijk dat het niet in Jezus’ bedoeling lag de woorden "Vader, moeder zult gij eren", die ooit aan Mozes waren gegeven, af te schaffen. In Jezus’ tijd was de erkenning van het ouderlijk gezag heel belangrijk. De ouders waren immers de hoeders van de traditie die aan de kinderen werd doorgegeven.

Jezus maakte echter duidelijk dat liefde zich niet beperkt en zich niet laat begrenzen tot het beminnen van hen die ons lief zijn. Het gaat hem om liefde en gerechtigheid: je leven delen met allen, in het bijzonder met hen die kwetsbaar en weerloos zijn. Pas als jullie dat doen, zijn jullie mij waard, zei Jezus.

En hij riep elke christengemeenschap daartoe op. Met het risico vervolgd te zullen worden. Want zoals het Jezus is vergaan zo kan het ook nu nog zijn volgelingen vergaan.

In sommige landen van het Midden-Oosten worden christenen tot op vandaag vervolgd. De conflicten tussen christenen en moslims en het blinde geweld waarbij onverdraagzaamheid nooit ver af is, plaatsen christenen daar voor een verscheurende keuze: hun land verlaten of bang afwachten wat komt.

Een schrijnend voorbeeld van vervolging is te zien in de film ‘Des hommes et des dieux’ die de lotgevallen beschrijft van de gemeenschap van trappistenmonniken van Thibirine in Algerije. Zij leefden temidden van de moslimbevolking en in harmonie met hen. Toch werden zij door een groep moslimfanaten op een gewelddadige manier om het leven gebracht.

Ook om ons heen is er onnoemelijk veel onrecht en onzinnig lijden dat mensen elkaar aandoen. Wie herinnert zich niet de tragische zelfdoding van een door pesterijen moegetergde arbeider uit Gent? Zijn dood past in de lange rij van mensonterende praktijken waardoor mensen elkaar kleineren en afmaken, elkaar doodzwijgen of kapot roddelen. Waar zulke dingen gebeuren, mogen christenen niet aan de kant gaan staan en toekijken. We moeten protesteren en in verzet komen. Onze nek uitsteken. Opdat elke mens tot zijn recht en tot leven komt.

Dat is geen gemakkelijke opgave. Ze kan ons angst aanjagen. Want ons handelen kan als dwaasheid worden beschouwd, belachelijk of verdacht worden gemaakt. Men kan onze woorden verdraaien, onszelf onrechtmatig bekritiseren of belasteren.

Jezus navolgen is dan: consequent en onontkoombaar liefdevol je kruis opnemen: "Wie zijn kruis niet opneemt en mij volgt is mij niet waard."

Als we moeten lijden om iets dat het lijden waard is, dan geeft het niet als we ervoor met de nek worden nagekeken, uitgeschakeld of uitgerangeerd. Het is een geheime bevestiging van het feit dat men ‘recht’ in het leven staat. En het gaat daarbij niet om gelijk te hebben, maar om recht te doen en een leven te leiden dat recht is voor God. "Wie zijn leven verliest om mijnentwil, zal het vinden."

Wie de moed heeft en de kracht opbrengt om Jezus te volgen, die zal, samen met Jezus en als zijn volgeling, meeewerken aan de groei van Gods Koninkrijk, midden onder ons.

Maria Wittevrongel, Dominicaanse familie Knokke